طلای سفید چیست؟ تفاوت با نقره و پلاتین + نگهداری
طلای سفید یک فلز مستقل نیست؛ آلیاژی است از طلای خالص بههمراه فلزات سفیدرنگ مانند پالادیوم، نیکل، نقره یا روی. طلای خالص ذاتاً زرد است و هیچ فرآیندی نمیتواند رنگ ذاتی آن را تغییر دهد؛ اما وقتی با فلزات سفید ترکیب شود، رنگ نهایی آلیاژ به سمت خاکستری روشن متمایل میشود.
با این حال، آلیاژ خام هنوز کاملاً سفید و درخشان نیست و معمولاً تهرنگی خاکستری یا کرم دارد. به همین دلیل تقریباً تمام مصنوعات این دسته در مرحله نهایی با لایهای نازک از رودیوم آبکاری میشوند تا آن سفیدی آینهای و درخشان مورد انتظار مشتری را پیدا کنند.
نکتهای که بسیاری نمیدانند: عیار در این آلیاژ دقیقاً مانند طلای زرد است. یک قطعه ۱۸ عیار سفید، همان ۷۵۰ در هزار طلای خالص را دارد؛ فقط ۲۵۰ باقیمانده بهجای مس، از فلزات سفید تشکیل شده است. یعنی ارزش ذاتی آن با طلای زرد هموزن و همعیار، برابر است.
نقش رودیوم و دلیل زرد شدن بهمرور زمان
رودیوم از خانواده پلاتین و یکی از گرانترین فلزات گرانبهای جهان است. لایه آبکاریشده آن معمولاً ضخامتی در حد میکرون دارد و سه کارکرد انجام میدهد: ایجاد سفیدی درخشان، افزایش مقاومت سطح در برابر خش، و پوشاندن تهرنگ طبیعی آلیاژ زیرین.
مشکل اینجاست که این لایه دائمی نیست. با اصطکاک روزمره، تماس با مواد شوینده، عطر و عرق بدن، بهتدریج ساییده میشود و رنگ زیرین بیرون میزند. به همین دلیل صاحبان طلای سفید بعد از مدتی متوجه میشوند قطعهشان تهرنگ زرد یا خاکستری پیدا کرده است.
چند وقت یکبار باید آبکاری مجدد انجام شود؟
پاسخ به میزان استفاده بستگی دارد:
| نوع قطعه | میزان سایش | بازه تقریبی آبکاری مجدد |
|---|---|---|
| حلقه و انگشتر روزمره | بسیار زیاد | حدود هر ۱ تا ۲ سال |
| دستبند | زیاد | حدود هر ۲ تا ۳ سال |
| گردنبند و آویز | متوسط | حدود هر ۳ تا ۵ سال |
| گوشواره | کم | سالها بدون نیاز |
هزینه آبکاری مجدد در مقایسه با ارزش قطعه ناچیز است و در فرآیند آن، وزن طلای شما تغییر محسوسی نمیکند. مهم این است که کار را به کارگاه معتبر بسپارید، چون آمادهسازی نادرست سطح پیش از آبکاری میتواند به جزئیات قطعه آسیب بزند.
تفاوت طلای سفید با نقره و پلاتین
سه فلز سفیدرنگ در ویترینها کنار هم قرار میگیرند و برای چشم غیرحرفهای تقریباً یکسان به نظر میرسند، در حالی که تفاوت ارزشی آنها چشمگیر است:
| ویژگی | طلای سفید | نقره | پلاتین |
|---|---|---|---|
| ماهیت | آلیاژ طلا | فلز مستقل | فلز مستقل |
| ارزش هر گرم | بالا | بسیار پایینتر | بالا |
| تیره شدن | خیر (زرد میشود) | بله، اکسید میشود | خیر |
| نیاز به آبکاری | بله، دورهای | معمولاً خیر | خیر |
| چگالی | متوسط | پایین | بسیار بالا |
| حساسیت پوستی | در آلیاژ نیکلدار محتمل | کم | بسیار کم |
سادهترین راه تشخیص عملی، وزن است: پلاتین بهطور محسوسی سنگینتر از هر دو مورد دیگر است و نقره بهطور محسوسی سبکتر. علاوه بر آن، اگر قطعهای بهمرور تیره و سیاه شد نه زرد، تقریباً قطعاً نقره است چون نقره در برابر ترکیبات گوگردی هوا اکسید میشود.
سایر رنگهای طلا
غیر از سفید و زرد، آلیاژهای دیگری هم در بازار وجود دارند که همگی از یک منطق پیروی میکنند: رنگ نهایی، حاصل نوع فلزات افزودهشده به طلای خالص است.
- طلای رزگلد: با افزایش سهم مس، تهرنگ صورتی مسی پیدا میکند. در سالهای اخیر محبوبیت زیادی یافته و برخلاف طلای سفید نیازی به آبکاری دورهای ندارد.
- طلای زرد: ترکیب متعادل مس و نقره که رنگ کلاسیک طلا را حفظ میکند.
- طلای سبز: با سهم بالاتر نقره، تهرنگی مایل به سبز کمرنگ پیدا میکند. کمیاب است.
- طلای سیاه: معمولاً حاصل پوششدهی سطحی یا اکسیداسیون کنترلشده است، نه آلیاژسازی.
نکته مهم: در تمام این موارد، عیار مستقل از رنگ است. یک قطعه رزگلد ۱۸ عیار و یک قطعه سفید ۱۸ عیار، ارزش فلزی یکسانی دارند و تفاوت قیمتشان صرفاً میتواند از اجرت ساخت ناشی شود.
هفت نکته پیش از خرید
- عیار را بپرسید، نه رنگ را: رنگ تعیینکننده ارزش نیست؛ وزن و عیار است. روش محاسبه قیمت طلا دقیقاً یکسان است.
- ترکیب آلیاژ را جویا شوید: اگر پوست حساسی دارید یا سابقه آلرژی به نیکل دارید، آلیاژهای پالادیومدار گزینه امنتری هستند.
- از آبکاری بودن سطح مطلع باشید: پیش از خرید بدانید که رنگ فعلی نهایی نیست و در آینده نیاز به تمدید دارد.
- ست کردن قطعات را در نظر بگیرید: اگر حلقه و گردنبند را همزمان میخرید، بدانید که با سرعت متفاوتی رنگ خواهند باخت.
- فاکتور تفکیکشده بگیرید: وزن، عیار، اجرت و مالیات باید مجزا درج شود. جزئیات را در مالیات طلا ببینید.
- مراقب اشتباه گرفتن با نقره باشید: اختلاف قیمت این دو بسیار زیاد است و انگ روی قطعه اولین چیزی است که باید بررسی شود.
- هنگام فروش انتظار قیمت متفاوت نداشته باشید: در بازخرید، تنها وزن و عیار ملاک است و رنگ هیچ ارزش افزودهای ایجاد نمیکند.
راهنمای نگهداری
برای اینکه فاصله بین دو نوبت آبکاری را طولانیتر کنید:
- هنگام شستوشو، استخر، ورزش و کارهای خانه قطعه را از دست خارج کنید. کلر یکی از دشمنان جدی پوشش رودیوم است.
- عطر و لوسیون را پیش از پوشیدن جواهر استفاده کنید، نه بعد از آن.
- برای تمیز کردن، از آب ولرم و صابون ملایم و پارچه نرم استفاده کنید؛ از مواد ساینده و جوششیرین پرهیز کنید.
- قطعات را جداگانه و در پارچه نرم نگهداری کنید تا به هم خش نیندازند.
- از دستمالهای مخصوص جلای نقره روی این قطعات استفاده نکنید؛ سایندهاند و لایه سطحی را نازک میکنند.
پرسشهای متداول
طلای سفید ارزش کمتری از طلای زرد دارد؟
خیر. در وزن و عیار برابر، ارزش فلزی هر دو یکسان است. تفاوت احتمالی قیمت، از اجرت ساخت و مدل ناشی میشود.
چرا قطعه من زرد شده است؟
لایه رودیوم سطحی ساییده شده و رنگ طبیعی آلیاژ زیرین نمایان شده است. با آبکاری مجدد برطرف میشود.
چطور آن را از نقره تشخیص دهم؟
وزن بیشتر، انگ عیار روی قطعه، و مهمتر از همه اینکه نقره بهمرور سیاه میشود اما طلای سفید زرد میشود.
آیا برای پوست حساس مناسب است؟
آلیاژهای حاوی نیکل میتوانند برای برخی افراد حساسیتزا باشند. در این صورت سراغ آلیاژهای پالادیومدار بروید.
جمعبندی
طلای سفید انتخابی زیبا و امروزی است، به شرطی که با آگاهی از ماهیت آن خرید کنید: آلیاژی از طلای واقعی با پوششی که نیاز به تمدید دورهای دارد. اگر این نکته را از ابتدا بدانید، زرد شدن قطعه هرگز شما را نگران نمیکند. برای مشاوره در انتخاب یا آبکاری مجدد، از طریق صفحه تماس با ما در ارتباط باشید.